Great literature. One book at a time.

Σαν σήμερα… 24 Νοεμβρίου

Το βιβλίο επανάσταση!

Στις 24 Νοεμβρίου 1859 εκδίδεται το έργο «Η καταγωγή των ειδών» του Άγγλου συγγραφέα Κάρολου Δαρβίνου. Με το βιβλίο του ο Δαρβίνος θέτει τις βάσεις για την εξελικτική βιολογία και εισάγει τη θεωρία ότι οι πληθυσμοί εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου από γενιά σε γενιά με τη διαδικασία της φυσικής επιλογής. Συγκεκριμένα η θεωρία αυτή στηρίζεται στο ότι όλα τα είδη προήλθαν, μετά από τροποποιήσεις, από κοινά προγονικά είδη και ότι αυτές οι τροποποιήσεις οφείλονται στη φυσική επιλογή που δρα στις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των ατόμων ενός είδους.

Όλα αυτά παρουσιάστηκαν μέσα από στοιχεία, αποδείξεις, πειράματα και επιστημονικές συζητήσεις. Συγκεκριμένα, ο Δαρβίνος ανέπτυξε τη θεωρία του μετά από πολυετείς μελέτες και καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε το ταξίδι του προς εξερεύνηση των ακτών της Νοτίου Αμερικής, το οποίο κράτησε πέντε χρόνια. Εκεί μελέτησε την ποικιλομορφία των ειδών μέσα από απολιθώματα, ζώντες οργανισμούς και γεωλογικά χαρακτηριστικά.

Την εποχή εκείνη τέτοιες ιδέες θεωρούνταν αιρετικές, γι’ αυτό και ο Δαρβίνος, έχοντας γνώση ότι πολλοί επιστήμονες με παρόμοιες ιδέες είχαν υποστεί τιμωρίες και είχαν καταστρέψει την καριέρα τους, θέλησε να κρατήσει τη μελέτη του μυστική. Τελικά, ένα περιστατικό τον οδήγησε στο να επισπεύσει τη δημοσίευση του έργου του. Ο επιστήμονας Άλφρεντ Γουάλας, ο οποίος αλληλογραφούσε με τον Δαρβίνο, του έστειλε ένα χειρόγραφό του, το οποίο περιείχε συνοπτικά τις ιδέες του Δαρβίνου. Έτσι, ανήσυχος και θέλοντας να προλάβει την έκδοση του δικού του έργου έναντι του Γουάλας, στις 24 Νοεμβρίου 1859 εκδίδει «Η καταγωγή των ειδών».

Μετά την κυκλοφορία του, και παρά τις αντιδράσεις της Εκκλησίας της Αγγλίας, το έργο προσέλκυσε το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης, καθώς το κείμενο ήταν γραμμένο σε απλό και κατανοητό ύφος. Ωστόσο, δεν έλειψαν και οι ειρωνικές αντιδράσεις, κυρίως από επικριτές του, οι οποίοι δεν δίσταζαν να δημοσιεύουν καρικατούρες του Δαρβίνου με σώμα πιθήκου και ρωτώντας αν ήταν απόγονος των πιθήκων από τη μεριά του παππού ή της γιαγιάς του ή ακόμα αν τα καρότα μπορούν να εξελιχθούν σε ανθρώπους.

Η θεωρία, μέσα σε είκοσι περίπου χρόνια, έγινε αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα και δίκαια θεωρείται το πιο αμφιλεγόμενο και πολυσυζητημένο επιστημονικό βιβλίο που έχει γραφτεί μέχρι σήμερα.